Le Point: steeds meer Amerikanen in het buitenland doen afstand van hun nationaliteit

Steeds meer Amerikanen in het buitenland lopen vast in de praktische gevolgen van hun Amerikaanse nationaliteit. De Franse nieuwssite Le Point besteedde onlangs aandacht aan deze ontwikkeling en sprak met voormalige Amerikanen, binationals en Daan Durlacher, medeoprichter van Americans Overseas. Uit de door Le Point aangehaalde cijfers blijkt dat in 2024 ongeveer 4.820 Amerikanen afstand deden van hun staatsburgerschap, een stijging van 48% ten opzichte van het jaar ervoor.

Achter deze cijfers gaan zeer verschillende persoonlijke verhalen schuil. Voor sommige Amerikanen is renunciation een politieke of emotionele beslissing. Voor veel Accidental Americans en binationals is het vooral een praktische keuze. Zij krijgen te maken met Amerikaanse belastingregels, FATCA-verplichtingen, bankvragen, aangiftekosten en terugkerende administratieve onzekerheid.

Voor deze groep gaat het meestal niet om een afwijzing van de Verenigde Staten. Het gaat om de vraag hoe zij een normaal financieel leven kunnen leiden in het land waar zij wonen.

Waarom Accidental Americans renunciation overwegen

Daan Durlacher maakt in Le Point een belangrijk onderscheid tussen verschillende groepen Amerikanen in het buitenland. Bij expats met nog duidelijke banden met de Verenigde Staten kan afstand doen van de nationaliteit soms een politieke lading hebben. Bij binationals ligt dat vaak anders:

“Bij mensen met een dubbele nationaliteit is het vooral een financiële kwestie.”

Dat onderscheid is belangrijk. Veel Accidental Americans zijn in de Verenigde Staten geboren, maar vertrokken als baby of kind. Hun leven speelt zich volledig af buiten de VS. Toch worden zij door de Verenigde Staten nog steeds gezien als Amerikaans staatsburger en dus als US person.

Esmée, een van de geïnterviewden, heeft de Nederlandse nationaliteit en werd geboren in de Verenigde Staten. Zij vertrok al na enkele maanden. Zij heeft nooit in de VS gewerkt, maar blijft wel met Amerikaanse fiscale verplichtingen te maken houden.

“Ik heb geen persoonlijke band met de Verenigde Staten. Ik heb er nooit echt gewoond. Ik zie geen enkel voordeel in het behouden van die nationaliteit.”

Die frustratie is herkenbaar voor veel Accidental Americans. Zij ervaren hun Amerikaanse nationaliteit niet als een bewuste keuze of actieve identiteit, maar wel als een terugkerende bron van verplichtingen.

De Amerikaanse belastingplicht stopt niet bij emigratie

De kern van het probleem is het Amerikaanse systeem van citizenship-based taxation. Amerikaanse staatsburgers moeten in principe jaarlijks hun wereldwijde inkomen rapporteren aan de IRS, ook wanneer zij buiten de Verenigde Staten wonen en werken.

Dat betekent niet altijd dat zij ook daadwerkelijk Amerikaanse belasting moeten betalen. Regelingen zoals de Foreign Tax Credit en de Foreign Earned Income Exclusion kunnen dubbele belasting vaak beperken. Maar de aangifteplicht blijft bestaan. Ook wanneer er uiteindelijk geen belasting verschuldigd is, kunnen de formulieren, deadlines en rapportageverplichtingen complex blijven.

Voor veel Amerikanen in het buitenland is dat precies het probleem. Niet de belasting zelf, maar de jaarlijkse verplichting om alles correct te rapporteren.

“Zelfs de rente op mijn Livret A moest ik aangeven”

Een voorbeeld uit Frankrijk laat zien hoe ver de Amerikaanse rapportageplicht kan gaan. Rafaël, met de Franse, Britse en Amerikaanse nationaliteit, hoefde vanwege zijn inkomen geen Amerikaanse belasting te betalen. Toch moest hij aangifte doen.

“Soms moest ik absurde dingen aangeven, zoals de rente op mijn Livret A-spaarrekening, die in Frankrijk belastingvrij is maar niet in de VS.”

Voor Amerikanen in Europa is dit herkenbaar. Financiële producten die in het woonland normaal zijn, kunnen onder Amerikaanse regels toch ingewikkeld worden. Denk aan spaarrekeningen, beleggingsfondsen, pensioenproducten, ondernemingsstructuren, gezamenlijke rekeningen of vermogen in meerdere landen.

FATCA maakt de Amerikaanse status zichtbaar

Naast de aangifteplicht speelt FATCA een grote rol. Buitenlandse financiële instellingen moeten Amerikaanse rekeninghouders identificeren en rapporteren. Daardoor krijgen mensen met een Amerikaanse geboorteplaats of Amerikaans paspoort vaak aanvullende vragen van hun bank.

Voor Accidental Americans voelt dit vaak onredelijk. Zij wonen soms al hun hele leven in Nederland, Frankrijk, Duitsland, België of Zwitserland, maar worden door banken toch als US person behandeld.

Ook werkgevers of financiële instellingen kunnen extra terughoudend zijn wanneer iemands Amerikaanse status administratieve complicaties oplevert. Hierdoor wordt het Amerikaanse staatsburgerschap voor sommige binationals niet als voordeel, maar als belemmering ervaren.

De fee voor afstand doen is verlaagd naar 450 dollar

De Amerikaanse overheid heeft de fee voor de administratieve verwerking van een Certificate of Loss of Nationality verlaagd van 2.350 dollar naar 450 dollar. Deze verlaging geldt sinds 13 april 2026.

Dat maakt de procedure financieel toegankelijker. Zeker voor Accidental Americans was de oude fee een hoge drempel, omdat zij vaak afstand willen doen van een nationaliteit die zij nooit bewust hebben gekozen of actief hebben gebruikt.

Toch betekent een lagere fee niet dat afstand doen eenvoudig is geworden. Wie renunciation overweegt, moet nog steeds goed kijken naar eerdere Amerikaanse aangiften, FBAR-verplichtingen, FATCA-rapportages, mogelijke achterstanden, Form 8854 en eventuele exit tax-gevolgen.

De lagere fee neemt dus één kostenpost weg, maar niet de fiscale complexiteit.

Accidental Americans renunciation vraagt fiscale voorbereiding

Renunciation wordt soms gezien als een manier om definitief van Amerikaanse verplichtingen af te komen. In de praktijk vraagt deze stap zorgvuldige voorbereiding.

Wie afstand doet van de Amerikaanse nationaliteit moet goed begrijpen wat de fiscale gevolgen zijn. Daarbij speelt onder meer de vraag of eerdere Amerikaanse belastingaangiften correct zijn ingediend en of iemand kan verklaren dat hij of zij over de voorafgaande jaren fiscaal compliant is geweest.

Voor Accidental Americans is dit vaak frustrerend. Zij willen juist af van een administratieve band met de Verenigde Staten, maar moeten eerst nagaan of diezelfde Amerikaanse verplichtingen goed zijn afgehandeld.

Complexere situaties leiden vaker tot renunciation

Americans Overseas heeft inmiddels ongeveer 37.000 mensen begeleid. De groep die het meest geneigd is om afstand te doen van de Amerikaanse nationaliteit bestaat vaak uit binationals en hoger opgeleiden. Daan Durlacher verklaart dit mede doordat zij vaker complexere fiscale situaties hebben en over de middelen beschikken om het proces daadwerkelijk te doorlopen.

Dat beeld sluit aan bij de praktijk. Hoe complexer iemands financiële leven wordt, hoe zwaarder de Amerikaanse rapportageverplichtingen kunnen aanvoelen. Een eenvoudige situatie is vaak nog te overzien. Maar bij beleggingen, pensioen, ondernemerschap, erfenissen, vastgoed of vermogen in meerdere landen wordt de Amerikaanse aangifteplicht al snel ingewikkelder.

Niet iedereen heeft dezelfde reden

Afstand doen van de Amerikaanse nationaliteit betekent niet voor iedereen hetzelfde. Sommige Amerikanen ervaren het als een persoonlijke of politieke breuk met de Verenigde Staten.

Lily, een Amerikaanse vrouw die nu in Zwitserland woont en ook de Belgische nationaliteit heeft, noemt een tweede paspoort een groot privilege. Voor haar was afstand doen minder een fiscale keuze en meer een politieke en persoonlijke breuk:

“Afstand doen van mijn nationaliteit was een vorm van rebellie tegen mijn land.”

Voor Accidental Americans ligt dat vaak anders. Zij hebben meestal geen sterke persoonlijke band met de VS en zoeken vooral duidelijkheid. De beslissing gaat dan minder over identiteit of politiek, en meer over belastingplicht, bankzaken en administratieve rust.

Tegelijk blijft een Amerikaans paspoort voor sommige mensen ook een mogelijk veiligheidsnet. In een ernstige crisis kan de waarde van een tweede nationaliteit anders worden ervaren. Daan Durlacher wijst erop dat een oorlog of grote crisis in Europa het aantal afstandsverklaringen waarschijnlijk zou doen dalen, omdat mensen hun Amerikaanse nationaliteit dan opnieuw als uitweg kunnen zien.

Dat maakt duidelijk hoe persoonlijk deze keuze is. Een Amerikaans paspoort kan administratief belastend zijn, maar in bepaalde omstandigheden ook waardevol.

Een definitieve beslissing

Afstand doen van de Amerikaanse nationaliteit is een ingrijpende en in principe definitieve beslissing. Wie eenmaal afstand heeft gedaan, moet bovendien vaak blijven aantonen dat hij of zij geen Amerikaans staatsburger meer is. Het Certificate of Loss of Nationality blijft daarom een belangrijk document.

Rafaël zegt daarover:

“Ik moet zeggen dat ik in de Verenigde Staten ben geboren, maar dat ik niet langer Amerikaan ben. Ik moet mijn Certificate of Loss of Nationality tonen. Het is een document dat ik mijn hele leven nodig zal hebben.”

Renunciation kan rust geven, maar het is geen lichte stap. De keuze moet zorgvuldig worden afgewogen, zowel fiscaal als persoonlijk.

Sommigen blijven ook na de beslissing twijfelen. Lily verwoordt dat als volgt:

“Soms ben ik bang dat ik mijn leven heb verpest door die keuze te maken. Maar misschien was dit gewoon het pad dat ik moest volgen.”

Die twijfel onderstreept dat renunciation meer is dan een administratieve handeling. Het raakt ook aan identiteit, veiligheid, familiegeschiedenis en toekomstplannen.

Ook Green Card-houders kunnen vastlopen

Niet alleen Amerikaanse staatsburgers krijgen hiermee te maken. Ook Green Card-houders kunnen na vertrek uit de Verenigde Staten fiscale verplichtingen houden.

Carl-Henrik, een Zweedse softwareontwikkelaar, verhuisde in 1999 naar de Verenigde Staten en keerde later terug naar Europa. Hij kon zijn Green Card behouden, maar dan zou hij belastingplichtig blijven:

“Je kunt vertrekken en je green card behouden, maar dan moet je belastingen blijven betalen.”

Voor hem werd dat te ingewikkeld, onder meer doordat hij pensioenreserves in zowel de Verenigde Staten als Zweden moest rapporteren. Uiteindelijk deed hij afstand van zijn status als permanent resident.

Voor Green Card-houders is dit een belangrijk aandachtspunt. Het behouden of beëindigen van een immigratiestatus kan fiscale gevolgen hebben, ook wanneer iemand feitelijk niet meer in de Verenigde Staten woont.

Wat betekent dit voor Accidental Americans?

De groeiende aandacht voor renunciation laat zien hoe zwaar Amerikaanse verplichtingen kunnen drukken op mensen die buiten de Verenigde Staten wonen. Voor Accidental Americans is afstand doen meestal geen politieke keuze. Het is vaak een poging om een situatie op te lossen die is ontstaan door geboorte, dubbele nationaliteit en een belastingstelsel dat ver buiten de Amerikaanse grenzen doorwerkt.

Wie afstand doen overweegt, doet er goed aan eerst duidelijkheid te krijgen over vragen zoals:

• Ben ik volgens de Verenigde Staten nog steeds Amerikaans staatsburger of US person?
• Ben ik fiscaal compliant over de jaren voorafgaand aan renunciation?
• Moet ik nog Amerikaanse belastingaangiften indienen?
• Heb ik FBAR- of FATCA-verplichtingen?
• Is Form 8854 of exit tax relevant voor mijn situatie?
• Wat betekent afstand doen voor mijn bankzaken, pensioen, vermogen, gezin of toekomstige reizen naar de Verenigde Staten?

De verlaging van de fee naar 450 dollar maakt de procedure toegankelijker. Maar afstand doen van de Amerikaanse nationaliteit blijft een persoonlijke, fiscale en juridische beslissing. Een zorgvuldige keuze begint daarom met inzicht in uw Amerikaanse verplichtingen.

Laat je informeren bij Americans Overseas

Wij, de oprichters van Americans Overseas, zijn geboren in Nederland en hebben onze Amerikaanse nationaliteit gekregen via onze (Amerikaanse) moeder.

Toen wij rond 2013 voor het eerst over het belastingverdrag Nederland Amerika hoorden, heerste er bij ons ongeloof (dit kan toch niet waar zijn), woede (waarom kan men dit zomaar doen), angst (krijg ik nu boetes of problemen), en paniek (wat moet ik doen).

Het is (helaas) wel waar dat er een Amerikaanse belastingplicht is voor Nederlanders die de Amerikaanse nationaliteit door geboorte hebben verkregen. Er was voor ons geen informatie van de lokale overheid, het consulaat verwees ons naar de IRS, en de IRS was ondoordringbaar.

Wij zijn daarom dit initiatief begonnen om mensen te helpen met goede informatie, onnodige paniek te voorkomen, en vrijblijvend en kosteloos hulp aan te bieden. Indien gewenst en nodig beschikken wij over een netwerk van betaalbare professionals (accountants), die u verder kunnen helpen met uw Amerikaanse belastingverplichtingen.

Neem nu contact op voor meer informatie

Bron:

• Le Point- États-Unis : « Renoncer à ma nationalité, c’était une forme de rébellion contre mon pays »