CNN: waarom meer Amerikanen hun Amerikaanse nationaliteit opgeven

Volgens een recent artikel van CNN onderzoeken steeds meer Amerikanen buiten de Verenigde Staten de mogelijkheid om afstand te doen van hun Amerikaanse staatsburgerschap. Het artikel zet een onderwerp in de schijnwerpers waar Americans Overseas dagelijks mee te maken heeft: de praktische gevolgen van het Amerikaanse staatsburgerschap voor mensen die in het buitenland wonen, werken en hun leven hebben opgebouwd.

Voor sommigen heeft afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap te maken met identiteit, politiek of het gevoel dat hun toekomst niet langer in de Verenigde Staten ligt. Maar voor veel Amerikanen in het buitenland — vooral mensen met een dubbele nationaliteit en zogenoemde Accidental Americans — begint de discussie vaak met iets veel praktischers: Amerikaanse belastingaangifte, FATCA, bankbeperkingen en de administratieve last van het zijn van een U.S. person.

Daan Durlacher, medeoprichter van Americans Overseas, werd voor het artikel geïnterviewd. Hij legt uit dat de meeste mensen die contact opnemen met Americans Overseas over afstand doen geen plotselinge emotionele beslissing nemen. Zij willen begrijpen wat hun Amerikaanse status betekent voor hun financiële leven in het buitenland.

Een persoonlijke beslissing, maar geen losstaand geval

Het artikel begint met het verhaal van Erin Klatt, een Amerikaanse die in 2016 naar Nieuw-Zeeland verhuisde. Binnen korte tijd wist zij dat zij daar haar leven wilde opbouwen. Tien jaar later, op 34-jarige leeftijd, deed zij officieel afstand van haar Amerikaanse staatsburgerschap.

De timing was opvallend. Eerder dit jaar, kort voordat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de kosten voor afstand doen met ongeveer 80% verlaagde, betaalde Klatt nog het oude tarief van $2.350 en legde zij de eed af waarmee zij afstand deed van haar Amerikaanse staatsburgerschap. De kosten zijn inmiddels verlaagd naar $450.

Het verhaal van Klatt is persoonlijk, maar past in een bredere ontwikkeling. Veel Amerikanen in het buitenland komen uiteindelijk op een punt waarop zij zich afvragen of het behouden van hun Amerikaanse staatsburgerschap nog past bij hun leven buiten de Verenigde Staten.

Voor sommigen is het antwoord ja. Voor anderen maken de voortdurende belasting- en rapportageverplichtingen, gecombineerd met de praktische gevolgen van FATCA, afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap tot een onderwerp dat zij serieus willen begrijpen.

Waarom de cijfers moeilijk te meten zijn

Een complicatie bij afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap is dat er geen eenvoudig officieel jaarcijfer bestaat dat precies laat zien hoeveel mensen hun Amerikaanse staatsburgerschap opgeven.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken publiceert geen eigen statistieken over het aantal mensen dat afstand doet. In plaats daarvan publiceert het ministerie van Financiën elk kwartaal IRS-lijsten in het Federal Register onder de titel “Quarterly Publication of Individuals, Who Have Chosen To Expatriate.” De IRS biedt geen afzonderlijk samengesteld jaaroverzicht.

Americans Overseas volgt deze kwartaalpublicaties en houdt bij welke namen daarin verschijnen. Op basis van deze telling staan er 4.889 mensen vermeld voor 2025. Dat is het hoogste aantal sinds 2020, toen het aantal steeg naar 6.705.

Tegelijkertijd vertellen deze lijsten mogelijk niet het hele verhaal.

Daan Durlacher geeft aan dat hij niet alle namen van cliënten waarvan hij weet dat zij afstand hebben gedaan van hun Amerikaanse staatsburgerschap terugziet in de gepubliceerde IRS-rapporten. Dat suggereert dat de officiële lijsten mogelijk onvolledig zijn of dat het werkelijke aantal expatriations hoger ligt dan de gepubliceerde cijfers laten zien.

Americans Overseas ziet bovendien een duidelijke stijging in het aantal vragen. De organisatie verwacht een toename van 15% in expatriations ten opzichte van vorig jaar, waarbij de aantallen naar verwachting de komende jaren verhoogd blijven.

Op dit moment adviseert Americans Overseas ongeveer 40.000 Amerikaanse staatsburgers, van wie de meesten een dubbele nationaliteit hebben, in Europa en elders in de wereld. Zij zijn bezig met afstand doen of stellen vragen over de mogelijkheid daartoe.

Waarom Amerikanen in het buitenland vragen gaan stellen

Voor Amerikanen die buiten de Verenigde Staten wonen, is het Amerikaanse staatsburgerschap niet alleen een paspoort. Het kan ook een voortdurende Amerikaanse belastingaangifteplicht betekenen.

De Verenigde Staten belasten hun staatsburgers op basis van hun wereldwijde inkomen, ongeacht waar zij wonen. Dat betekent dat een Amerikaanse staatsburger die permanent in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Nieuw-Zeeland of een ander land woont, mogelijk ieder jaar een Amerikaanse belastingaangifte moet indienen.

In veel gevallen hoeft er weinig of geen Amerikaanse belasting te worden betaald, bijvoorbeeld omdat foreign tax credits, uitsluitingen of verdragsbepalingen van toepassing kunnen zijn. Maar de aangifteplicht zelf blijft vaak bestaan.

Dat onderscheid is belangrijk. Veel mensen die contact opnemen met Americans Overseas maken zich niet per se zorgen over een hoge Amerikaanse belastingaanslag. Zij maken zich zorgen omdat zij niet weten of zij aangifte hadden moeten doen, of zij compliant zijn, of zij een Social Security Number of ITIN nodig hebben, of FBAR op hen van toepassing is en wat er gebeurt als hun bank hen identificeert als U.S. person.

Volgens Daan Durlacher is de belangrijkste reden voor de meeste mensen die Americans Overseas adviseert niet politiek. Het gaat vooral om FATCA en de Amerikaanse fiscale gevolgen van het zijn van een Amerikaanse staatsburger in het buitenland.

FATCA kan staatsburgerschap veranderen in een bankprobleem

FATCA, de Foreign Account Tax Compliance Act, verplicht buitenlandse financiële instellingen om rekeningen van U.S. persons te identificeren en te rapporteren. Voor veel Amerikanen in het buitenland en Accidental Americans is dit het moment waarop een belastingkwestie een praktisch bankprobleem wordt.

Een bank kan vragen of iemand een U.S. person is. De bank kan een Amerikaans Tax Identification Number vragen, zoals een Social Security Number. In sommige gevallen kunnen banken terughoudend worden met het aanbieden van bepaalde financiële producten aan mensen die als U.S. person worden aangemerkt.

Voor iemand die een normaal leven in Europa leidt, kan dit gewone financiële zaken raken. Salaris ontvangen, een bankrekening openen of behouden, een hypotheek afsluiten, beleggen, een levensverzekering regelen of sparen voor pensioen kan ingewikkelder worden.

Dit is vaak het moment waarop mensen voor het eerst beseffen dat hun Amerikaanse staatsburgerschap gevolgen kan hebben in het land waar zij daadwerkelijk wonen.

Accidental Americans: Amerikaans staatsburgerschap zonder Amerikaans leven

De situatie is vooral ingewikkeld voor Accidental Americans.

Accidental Americans zijn mensen die als Amerikaanse staatsburger worden beschouwd, vaak zonder dat zij een betekenisvolle band met de Verenigde Staten hebben. Het kan gaan om mensen die in de Verenigde Staten zijn geboren tijdens een tijdelijk verblijf van hun ouders en als kind of baby zijn vertrokken. Het kan ook gaan om mensen die buiten de Verenigde Staten zijn geboren uit een Amerikaanse ouder en automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap hebben verkregen.

Veel Accidental Americans hebben als volwassene nooit in de Verenigde Staten gewoond of gewerkt. Sommigen spreken geen Engels, hebben geen Amerikaans paspoort en hebben geen Social Security Number. Sommigen ontdekken hun status pas wanneer hun bank vraagt om een Amerikaans Tax Identification Number.

Naar schatting zijn er ongeveer 300.000 Accidental Americans in Europa.

Voor deze groep kunnen Amerikaanse belastingaangifte en FATCA bijzonder onredelijk voelen. Hun financiële leven speelt zich volledig buiten de Verenigde Staten af, maar zij kunnen toch als U.S. person worden behandeld voor belasting- en bankdoeleinden.

Hoe afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap in het buitenland werkt

Afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap in het buitenland is een formeel juridisch proces. Het is niet simpelweg een schriftelijke verklaring of administratieve formaliteit.

Het proces omvat normaal gesproken papierwerk en een persoonlijke eed voor een consulaire medewerker bij een Amerikaanse ambassade of consulaat buiten de Verenigde Staten.

Daan Durlacher legt uit dat de eerste stap meestal is om contact op te nemen met het Amerikaanse consulaat of de Amerikaanse ambassade in het land waar iemand woont. Daarna is het wachten. In sommige gevallen kan het zes tot negen maanden duren voordat iemand een reactie ontvangt.

Deze wachttijd is een belangrijke reden om voorbereiding niet uit te stellen tot het laatste moment. Voordat iemand het formele proces start, is het belangrijk om de fiscale en juridische gevolgen goed te begrijpen.

Iemand moet over het algemeen al een andere nationaliteit hebben voordat hij of zij afstand kan doen van het Amerikaanse staatsburgerschap. Afstand doen mag iemand niet staatloos maken.

Fiscale compliance komt vóór afstand doen

Voordat iemand afstand doet, moet de Amerikaanse fiscale positie zorgvuldig worden beoordeeld.

Als onderdeel van het proces moeten Amerikaanse belastingaangiften over de vijf jaren voorafgaand aan afstand doen doorgaans zijn ingediend en op orde zijn. Afhankelijk van de persoonlijke situatie kan ook FBAR-rapportage relevant zijn.

Bij complexere financiële situaties kunnen extra aandachtspunten spelen. Denk aan pensioenen, beleggingen, ondernemerschap, vastgoed, trusts, estate planning of de covered expatriate-regels.

Daarom moet afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap niet worden gezien als een snelle administratieve oplossing. Voor sommige mensen kan het de juiste uitkomst zijn. Maar de beslissing moet gebaseerd zijn op een helder begrip van de gevolgen.

Begrijp eerst uw situatie

Voor veel mensen zou de eerste vraag niet moeten zijn: “Hoe doe ik afstand?”

De betere eerste vraag is: “Wat is mijn werkelijke Amerikaanse fiscale positie?”

Voordat u beslist of afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap noodzakelijk of passend is, is het belangrijk om te begrijpen:

• of u wordt beschouwd als Amerikaanse staatsburger of U.S. person;
• of u een Amerikaanse belastingaangifteplicht heeft;
• of u een Social Security Number of ITIN nodig heeft;
• of FBAR-rapportage op uw buitenlandse rekeningen van toepassing is;
• of eerdere jaren alsnog op orde moeten worden gebracht;
• of FATCA invloed heeft op uw banksituatie;
• of afstand doen fiscale gevolgen kan hebben;
• of u als covered expatriate kunt worden aangemerkt;
• of er andere oplossingen beschikbaar zijn.

Voor sommige mensen kan afstand doen uiteindelijk de beste optie zijn. Voor anderen kan compliant worden, de juiste documentatie verkrijgen of de regels goed begrijpen al voldoende zijn om het directe probleem op te lossen.

Het juiste antwoord hangt af van de feiten.

Afstand doen vraagt om zorgvuldige reflectie

Daan Durlacher begrijpt waarom mensen overwegen afstand te doen van hun Amerikaanse staatsburgerschap. De fiscale en bancaire gevolgen kunnen reëel zijn, vooral voor mensen die het grootste deel van hun leven of hun hele leven buiten de Verenigde Staten hebben gewoond.

Tegelijkertijd wijst hij mensen er ook op dat het Amerikaanse staatsburgerschap nog steeds het stemrecht omvat. Dat is een van de redenen waarom hij zelf Amerikaans staatsburger blijft.

Voor Americans Overseas is dit een belangrijk onderdeel van het gesprek. Afstand doen kan een geldige keuze zijn, maar moet zorgvuldig worden genomen. Het raakt uw juridische status, uw fiscale positie, uw toekomstige mogelijkheid om in de Verenigde Staten te wonen of te werken, en uw persoonlijke band met het land.

Heeft u duidelijkheid nodig over uw Amerikaanse status?

Als u in de Verenigde Staten bent geboren, een Amerikaanse ouder heeft, een FATCA-brief van uw bank heeft ontvangen of overweegt afstand te doen van uw Amerikaanse staatsburgerschap, is het belangrijk om uw situatie te begrijpen voordat u beslissingen neemt.

Americans Overseas helpt Amerikaanse staatsburgers in het buitenland en Accidental Americans met vragen over Amerikaanse belastingaangifte, FATCA, FBAR, Social Security Numbers, Streamlined Procedures en voorbereiding op afstand doen van het Amerikaanse staatsburgerschap.

Zorg dat u weet waar u staat voordat u een levensveranderende beslissing neemt.

Laat je informeren bij Americans Overseas

Wij, de oprichters van Americans Overseas, zijn geboren in Nederland en hebben onze Amerikaanse nationaliteit gekregen via onze (Amerikaanse) moeder.

Toen wij rond 2013 voor het eerst over het belastingverdrag Nederland Amerika hoorden, heerste er bij ons ongeloof (dit kan toch niet waar zijn), woede (waarom kan men dit zomaar doen), angst (krijg ik nu boetes of problemen), en paniek (wat moet ik doen).

Het is (helaas) wel waar dat er een Amerikaanse belastingplicht is voor Nederlanders die de Amerikaanse nationaliteit door geboorte hebben verkregen. Er was voor ons geen informatie van de lokale overheid, het consulaat verwees ons naar de IRS, en de IRS was ondoordringbaar.

Wij zijn daarom dit initiatief begonnen om mensen te helpen met goede informatie, onnodige paniek te voorkomen, en vrijblijvend en kosteloos hulp aan te bieden. Indien gewenst en nodig beschikken wij over een netwerk van betaalbare professionals (accountants), die u verder kunnen helpen met uw Amerikaanse belastingverplichtingen.

Neem nu contact op voor meer informatie

Bron: CNN, Why thousands of Americans are giving up their citizenship