Al belasting betaald in Nederland? Toch kan de VS nog 3,8% NIIT heffen

Woont u als Amerikaan in Nederland, dan denkt u misschien dat u na betaling van Nederlandse belasting niet nogmaals Amerikaanse belasting over hetzelfde inkomen hoeft te betalen. In veel gevallen klopt dat: de Foreign Tax Credit kan de reguliere Amerikaanse inkomstenbelasting vaak verlagen of zelfs tot nul terugbrengen. Maar er is een belangrijke uitzondering — en recente Amerikaanse rechtspraak maakt duidelijk waarom Amerikanen in het buitenland daar extra alert op moeten zijn.

Die uitzondering is de Net Investment Income Tax, beter bekend als NIIT: een aanvullende Amerikaanse belasting van 3,8% op bepaalde inkomsten uit beleggingen en vermogen.

Heeft u beleggingen, vastgoed of een belang in een onderneming en verwacht u een verkoop of aanzienlijke vermogenswinst? Dan is het verstandig om vooraf te bekijken of NIIT een rol kan spelen — en niet pas nadat de transactie heeft plaatsgevonden.

Wat is NIIT?

De Net Investment Income Tax is een aanvullende Amerikaanse belasting van 3,8% die boven op de reguliere Amerikaanse inkomstenbelasting kan komen.

NIIT kan onder andere van toepassing zijn op:

• rente en dividend
• winst bij verkoop van aandelen of andere beleggingen
• bepaalde huurinkomsten
• vermogenswinst bij verkoop van vastgoed
• bepaalde passieve bedrijfsinkomsten
• andere vormen van netto beleggingsinkomen

NIIT kan van toepassing worden wanneer uw Modified Adjusted Gross Income (MAGI) boven een bepaalde grens uitkomt.

De drempels zijn:

• $200.000 voor alleenstaanden en heads of household
• $250.000 voor gehuwden die gezamenlijk aangifte doen
• $125.000 voor gehuwden die afzonderlijk aangifte doen

NIIT wordt berekend over het laagste van de volgende twee bedragen:

1. uw netto beleggingsinkomen;
2. het bedrag waarmee uw MAGI boven de toepasselijke inkomensgrens uitkomt.

U betaalt dus niet automatisch 3,8% over al uw beleggingsinkomsten.

Wat is er veranderd?

Volgens de Amerikaanse belastingwet kunnen reguliere Foreign Tax Credits over het algemeen niet worden gebruikt om NIIT te verrekenen.

In eerdere rechtszaken was echter de vraag ontstaan of bepaalde Amerikaanse belastingverdragen tóch een afzonderlijke mogelijkheid boden om buitenlandse belasting tegen NIIT te verrekenen.

Op 31 augustus 2026 deed de US Court of Appeals for the Federal Circuit uitspraak in twee zaken hierover: Christensen v. United States en Estate of Bruyea v. United States.

In Christensen woonden Amerikaanse belastingplichtigen in Frankrijk. Zij hadden aandelen in een Franse onderneming verkocht en daarover Franse belasting betaald. Zij stelden dat het belastingverdrag tussen Frankrijk en de Verenigde Staten toestond om deze Franse belasting te verrekenen met hun Amerikaanse NIIT.

Een lagere rechtbank had hen daarin aanvankelijk gelijk gegeven.

In hoger beroep oordeelde de Federal Circuit echter in het voordeel van de Amerikaanse overheid. Volgens de rechtbank bood het Frans-Amerikaanse belastingverdrag geen zelfstandig belastingkrediet waarmee NIIT kon worden verrekend buiten de mogelijkheden die de Amerikaanse belastingwet zelf biedt.

De verwante zaak Estate of Bruyea ging over een Amerikaan in Canada die Canadees vastgoed had verkocht. Ook daar wees de rechtbank het verdragsargument af.

De zaken gingen dus niet over het belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten. Toch is de praktische boodschap ook voor Amerikanen in Nederland belangrijk:

Dat uw Nederlandse belasting via Foreign Tax Credits uw reguliere Amerikaanse inkomstenbelasting tot nul terugbrengt, betekent niet automatisch dat uw totale Amerikaanse belasting ook nul is. NIIT kan apart verschuldigd blijven.

Het belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten beperkt dubbele belasting in veel situaties, maar betekent niet dat iedere Amerikaanse belasting automatisch door Nederlandse belasting kan worden verrekend.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel: Sarah is Amerikaans staatsburger en woont in Nederland.

Ze verdient $150.000 met haar werk en realiseert daarnaast een belastbare vermogenswinst van $100.000 bij de verkoop van beleggingen.

In dit vereenvoudigde voorbeeld komt haar inkomen daarmee uit op ongeveer $250.000.

Hoewel Sarah haar salaris ontvangt en haar uitgaven doet in euro’s, moeten bedragen op een Amerikaanse belastingaangifte doorgaans in Amerikaanse dollars worden gerapporteerd.

Sarah doet als alleenstaande aangifte. Haar NIIT-grens is daarom $200.000.

Haar MAGI ligt in dit voorbeeld $50.000 boven die grens.

Hoewel haar beleggingswinst $100.000 bedraagt, wordt NIIT berekend over het laagste van:

• $100.000 netto beleggingsinkomen;
• $50.000 waarmee haar MAGI boven de grens uitkomt.

In dit voorbeeld wordt NIIT dus berekend over $50.000.

3,8% van $50.000 = $1.900 NIIT.

Sarah kan in Nederland al aanzienlijke belasting hebben betaald. Met de Foreign Tax Credit kan haar reguliere Amerikaanse inkomstenbelasting mogelijk tot nul worden teruggebracht.

Maar diezelfde belastingkredieten kunnen doorgaans niet worden gebruikt om de $1.900 NIIT weg te nemen.

Dat kan dus leiden tot een Amerikaanse belastingaanslag die zij niet had verwacht.

Gebruikt u de Foreign Earned Income Exclusion? Let dan extra op

Veel Amerikanen in het buitenland gebruiken de Foreign Earned Income Exclusion (FEIE) via Form 2555 om een deel van hun buitenlandse arbeidsinkomen buiten de Amerikaanse belastingheffing te houden.

Op het eerste gezicht kan het daardoor lijken alsof uw Amerikaanse inkomen ruim onder de NIIT-grens blijft.

Voor NIIT werkt het echter anders.

Inkomen dat via de FEIE is uitgesloten, wordt bij de berekening van MAGI voor NIIT doorgaans weer toegevoegd, met bepaalde technische aanpassingen.

Iemand die in Nederland een goed salaris verdient en een groot deel daarvan via de FEIE uitsluit, kan voor NIIT dus toch een relatief hoge MAGI hebben.

Tel daar een aandelenverkoop, groot dividend, vastgoedwinst of andere beleggingsopbrengst bij op, en de NIIT-grens kan ineens relevant worden.

Kort gezegd:

Een lage Amerikaanse taxable income betekent niet automatisch dat u voor NIIT onder de inkomensgrens blijft.

Wie moet hier vooral op letten?

Het is verstandig NIIT vooraf te laten beoordelen als u in Nederland woont, een Amerikaanse belastingplicht heeft en u:

• vastgoed met een aanzienlijke winst wilt verkopen
• aandelen of andere beleggingen verkoopt
• veel dividend, rente of huurinkomsten ontvangt
• een onderneming of belang in een onderneming verkoopt waarbij vermogenswinst of beleggingsinkomen kan ontstaan
• de FEIE gebruikt én daarnaast beleggingsinkomen heeft
• een uitzonderlijk hoog inkomensjaar verwacht

Amerikaanse staatsburgers blijven in beginsel belastingplichtig in de VS over hun wereldwijde inkomen, ook wanneer zij in Nederland wonen.

Niet iedere verkoop of investering leidt automatisch tot NIIT.

Onder andere uw filing status, totale inkomen, soort inkomsten, aftrekposten, betrokkenheid bij een onderneming en andere persoonlijke omstandigheden kunnen het uiteindelijke resultaat beïnvloeden.

Waarom vooraf plannen belangrijk is

De belangrijkste les is niet alleen dat NIIT bestaat.

Het moment waarop u een transactie uitvoert kan ook verschil maken.

Verwacht u een verkoop van vastgoed, beleggingen of een ondernemingsbelang, of verwacht u een grote hoeveelheid beleggingsinkomen? Dan kan het verstandig zijn om de Amerikaanse belastinggevolgen vooraf te laten berekenen.

Een CPA of Enrolled Agent met ervaring in internationale Amerikaanse belastingzaken kan vooraf beoordelen of NIIT waarschijnlijk een rol speelt.

Daarbij kan onder meer worden gekeken naar:

• het moment waarop u verkoopt
• uw overige inkomen in hetzelfde belastingjaar
• de timing van vermogenswinsten en verliezen
• de verhouding tussen Foreign Tax Credits en de Foreign Earned Income Exclusion
• de Amerikaanse fiscale behandeling van het specifieke vermogen of ondernemingsbelang

Ook Form 1116 is hierbij relevant. Americans Overseas legt uit dat dit formulier wordt gebruikt om de Foreign Tax Credit te claimen voor buitenlandse inkomstenbelasting die al is betaald.

Zodra een transactie eenmaal heeft plaatsgevonden, kunnen bepaalde mogelijkheden voor fiscale planning verdwenen zijn.

Belasting betalen in Nederland betekent niet altijd dat de Amerikaanse belasting nul is

Voor Amerikanen in Nederland kunnen twee belastingstelsels tegelijkertijd relevant zijn.

De Foreign Tax Credit en het belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten kunnen dubbele belasting in veel gevallen beperken. De Nederlandse belasting die u betaalt kan via Form 1116 onder voorwaarden worden verrekend met Amerikaanse inkomstenbelasting.

Maar deze regelingen beschermen niet automatisch tegen iedere afzonderlijke Amerikaanse belasting.

NIIT is daar een belangrijk voorbeeld van.

De recente zaken Christensen en Estate of Bruyea hadden betrekking op de verdragen met Frankrijk en Canada en beslissen dus niet rechtstreeks hoe iedere bepaling van het Nederlands-Amerikaanse belastingverdrag moet worden toegepast.

De bredere waarschuwing is wel duidelijk:

Ga er niet automatisch van uit dat het betalen van belasting in Nederland betekent dat er in de Verenigde Staten niets meer verschuldigd kan zijn.

Americans Overseas kan u helpen

Verwacht u een aanzienlijke vermogenswinst, verkoop van vastgoed, verkoop van een onderneming of een andere grote financiële gebeurtenis?

Americans Overseas kan u gratis en vrijblijvend in contact brengen met een Amerikaanse belastingprofessional die ervaring heeft met Amerikanen die in Nederland of elders buiten de Verenigde Staten wonen.

Zo kunt u de mogelijke Amerikaanse belastinggevolgen vooraf begrijpen, in plaats van na de transactie geconfronteerd te worden met een onverwachte belastingaanslag.

Neem nu contact op voor meer informatie

Bronnen: US Court of Appeals for the Federal Circuit, Christensen v. United States, zaak 24-1284 · US Court of Appeals for the Federal Circuit, Estate of Bruyea v. United States, zaak 25-1563 · IRS Form 8960 Instructions · Bloomberg Law · KPMG Flash Alert

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk belastingadvies. Uw fiscale positie hangt af van uw persoonlijke omstandigheden.